ئۇيغۇرچە

مۇستەملىكىچىلەرنىڭ ئەڭ چوڭ قورالى — بېسىۋېلىنغان خەلقنىڭ تارىخىنى ئۆچۈرۈپ، ئۇلارغا ئۆزىنى ئۇنتۇلدۇرۇشتۇر. — فرانتز فانون (Frantz Fanon) بۈگۈنكى كۈندە شەرقىي تۈركىستان يېقىنقى زامان تارىخىدا خىتاي تاجاۋۇزچى دۆلىتىنىڭ مۇستەملىكىگە قارشى ئېلىپ بېرىلغان مىللىي ئازاتلىق ھەركىتى تارىخىغا نەزەر تاشلىغاندا، كۆپىنچە كىشىلەرنىڭ ئېڭىدا ئالدى بىلەن 1990-يىلدىكى «بارىن ئىنقىلابى»، 1997-يىلدىكى «غۇلجا قىرغىنچىلىقى» ياكى 2009-يىلدىكى «ئۈرۈمچى 5-ئىيۇل قىرغىنچىلىقى» كۆز ئالدىمىزغا …

خىتاينىڭ ئىسلاھات دەۋرىدىكى تۇنجى سىياسىي كىرىزىسى: 1981-يىلدىكى قەشقەر 30-ئۆكتەبىر مىللىي قارشىلىق ھەرىكىتى Read More »

2026-يىلى 10-ئاينىڭ 8-كۈنى، خەلقئارا تىنچلىق، قانۇن ۋە ئادالەتنىڭ سىمۋولى دەپ تونۇلغان دەنھاق (Den Haag) شەھىرىدە ئالاھىدە سىياسىي ۋە ئىنسانىي ئەھمىيەتكە ئىگە بىر كۆرۈشۈش بولدى. دەنھاق شەھەر باشلىقى يان فان زانېن (Jan van Zanen) مېنى، يەنى خىتاي ھۆكۈمىتىنىڭ چېگرا ئاتلىغان باستۇرۇشىنىڭ بىۋاسىتە زىيانكەشلىكىگە ئۇچرىغان، يالغۇز كىشىلىك نامايىشلىرى بىلەن تونۇلغان ئۇيغۇر كىشىلىك ھوقۇق پائالىيەتچىسىنى شەھەرلىك ھۆكۈمەت بىناسىدا …

دەنھاق شەھەر باشلىقىنىڭ ئابدۇرېھىم غېنىنى قوبۇل قىلىشى — خىتاينىڭ دۆلەت ھالقىغان باستۇرۇشىغا قارشى ئەخلاقىي سىگنال Read More »

ئامىستېردام، 3-ئۆكتەبىر — گوللاندىيەنىڭ ئامىستېردام شەھىرىدىكى تارىخىي دام مەيدانىدا خىتاي كوممۇنىستىك تاجاۋۇزچى ھاكىمىيىتى قۇرۇلغانلىقىنىڭ 77 يىللىقىغا قارشى كۆلەملىك نارازىلىق نامايىشى ئۆتكۈزۈلدى. بۇ قېتىملىق نارازىلىق پائالىيىتى گوللاندىيە تىبەتنى قوللاش تەشكىلاتى (Tibet Support Group NL)، ئۇيغۇرلارنى قوللاش تەشكىلاتى (Stichting Support Uyghurs)، خىتايغا قارشى ئاۋاز تەشكىلاتى (Voice of Anti-CCP NL) ۋە كانتونىيە مۇستەقىللىق پارتىيىسى (Cantonia Independence Party) نىڭ …

تاجاۋۇزچى ھاكىمىيەت چوقۇم يىقىلىدۇ — ئامىستېردامدا خىتاي كوممۇنىستىك ھاكىمىيىتىنىڭ 77 يىللىقىغا قارشى نارازىلىق نامايىشى Read More »

”مۇستەملىكە ئاستىدىكى بىر خەلقنىڭ زۇلۇمغا قارشى ئېلىپ بارغان كۈرىشىنى ‘تېررورلۇق’ دەپ ئاتاش — پەقەت تاجاۋۇزچىلارنىڭ ئۆز جىنايىتىنى يوشۇرۇش ئۈچۈن ئىشلىتىدىغان ھىيلىسيدۇر.“ — نىلسون ماندېلا 2008-يىلى 8-ئاينىڭ 8-كۈنى ئۆتكۈزۈلىدىغان بېيجىڭ ئولىمپىك مۇسابىقىسى مۇناسىۋىتى بىلەن دۇنيانىڭ كۆزى خىتايغا تىكىلگەن بىر چاغدا — يەنى مۇسابىقە باشلىنىشتىن تۆت كۈن بۇرۇن، 8-ئاينىڭ 4-كۈنى ئىشغالىيەت ئاستىدىكى شەرقىي تۈركىستاننىڭ قەشقەر شەھىرى سەمەن …

بېيجىڭ ئولىمپىك ھارپىسىدىكى 4-ئاۋغۇست سەمەن يولى ئازادلىق كۈرىشىگە نەزەر Read More »

بۇرۇن دۇنيا ئۇيغۇرلارنى ئانچە تونۇمايتتى. ھازىر بولسا، دۇنيا ئۇيغۇرلارنى تونۇدى. ئۇلارنىڭ دۆلىتى شەرقىي تۈركىستاننىڭ خىتاي تاجاۋۇزچى ھۆكۈمىتى تەرىپىدىن قانۇنسىز بېسىۋېلىنىپ، مۇستەملىكىگە ئايلاندۇرۇلۇپ، «شىنجاڭ» دېگەن مۇستەملىكە نامىغا ئالماشتۇرۇلغانلىقىنى بىلدى. مانا بۇ دۆلەتنىڭ بايرىقى — ئاي يۇلتۇزلۇق كۆك بايراق — خىتاي ھۆكۈمىتىگە قارشى نامايىشلاردا لەپىلدەپ، دۇنياغا ئۇيغۇر دۆلىتىنىڭ سىمۋولى سۈپىتىدە تونۇلۇۋاتىدۇ. بۈگۈن پۈتۈن دۇنيانىڭ دىققىتىنى تارتقان دۇنيا …

دۇنيا پۇتبول لۇڭقىسدا  لەپىلدىگەن شەرقىي تۈركىستان بايرىقى- CCTV ئېكرانىدىن ئەۋلادلار ۋەسىيتىگىچە Read More »

19 ئائىلە ئەزاسى خىتاينىڭ ئىرقىي قىرغىنچىلىق جىنايىتىنىڭ بىۋاسىتە زىيانكەشلىكىگە ئۇچرىغان بىر ئۇيغۇر ئاكتىپىست ۋە ئوبزورچىنىڭ مىنىستىرغا ئوچۇق خىتابى گوللاندىيە تاشقى سودا ۋە تەرەققىيات ھەمكارلىق مىنىستىرى سىيورد سىيوردسما (Sjoerd Sjoerdsma) بۈگۈن، يەنى 2026-يىلى 7-ئاينىڭ 6-كۈنى ئۆزىنىڭ X (تۋىتتېر) ھېساباتىدا خىتاي زىيارىتى ھەققىدە رەسمى ئۇچۇر ئېلان قىلدى. بۇ ئۇچۇر خەلقئارا سىياسەتتە پرىنسىپ بىلەن مەنپەئەتنىڭ قانداق توقۇنۇشىدىغانلىقى ھەققىدە …

تۈنۈگۈنكى «ئۇيغۇر قەھرىمانى»، بۈگۈنكى سودا ۋەكىلى: مىنىستىر سىيوردسمانىڭ بېيجىڭ زىيارىتىگە ئوچۇق سوئاللار Read More »

2026-يىلى 1-ئىيۇل — خىتاي ھۆكۈمىتى تەرىپىدىن دۇنيا تارىخىدا مىسلى كۆرۈلمىگەن بىر سىياسىي ۋە كۈلتۈر قىرغىنچىلىقىنىڭ قانۇنىي ئاساسى بولغان «مىللەتلەر ئىتتىپاقلىقى قانۇنى» رەسمىي ئىجرا قىلىنىشقا باشلىغان قاباھەتلىك كۈندۇر. چۈنكى خىتاي ھۆكۈمىتىنىڭ بۇ قانۇنى خىتاي بولمىغان بارلىق مىللەتلەرنىڭ ئۆز كۈلتۈرى، دىنى، تىلى ۋە كىملىكىنى تولۇق يوقىتىپ، ئۇلارنى پۈتۈنلەي ئاسلىماتسىيە قىلىشنى نىشان قىلغان. شۇڭا، ئاتالمىش «مىللەتلەر ئىتتىپاقلىقى قانۇنى» …

ئامىستېردامدا خىتاينىڭ «مىللەتلەر ئىتتىپاقلىقى قانۇنى» غا قارشى بىرلەشمە نامايىش ئۆتكۈزۈلدى Read More »

شەرقىي تۈركىستان، تىبەت، موڭغۇل ۋە خوڭكوڭ ئىتتىپاقى گوللاندىيە پارلامېنتىنى بۇ قانۇنغا قارشى ھەرىكەت قىلىشقا چاقىردى. ياۋروپا پارلامېنتى 30-ئاپرېل كۈنى بىر قارار قوبۇل قىلىپ، خىتاي مەملىكەتلىك خەلق قۇرۇلتىيى تەرىپىدىن 2026-يىلى 12-مارت كۈنى ماقۇللانغان «مىللەتلەر ئىتتىپاقلىقى ۋە تەرەققىياتىنى ئىلگىرى سۈرۈش قانۇنى» غا قارتا كۈچلۈك نارازىلىق بىلدۈردى. مەزكۇر قانۇن 2026-يىلى 1-ئىيۇلدىن باشلاپ رەسمىي ئىجرا قىلىنىشقا باشلايدۇ. بۇ نەتىجە …

خىتاينىڭ «مىللەتلەر ئىتتىپاقلىقى قانۇنى» غا قارشى ئورتاق سەپ: سۈرگۈندىكى زۇلۇمغا ئۇچرىغۇچى مىللەتلەر بىرلىشىپ نارازىلىق بىلدۈردى Read More »

غېرىپ دەردىنى غۇربەتتە ئادادىن سورا، ۋىسال دەردىنى ئاشىق گادادىن سورا، ۋەتەنسىز ھاياتتا نە مەنە، نە تەم، بۇنى ئۆز ئىلىدىن ئايرىلغان جۇدادىن سورا! «سەرسان روھ» ناملىق ئۇيغۇرچە رومانىدىن بۈگۈن دادىلار بايرىمى، بۇ كۈن دادىسى بار ھەر بىر ئىنسان ئۈچۈن ناھايىتى مۇھىم كۈندۇر. ئۇلار دادىلىرىنىڭ بايرىمىنى خاتىرىلەپ، سوۋغاتلار بېرىپ، ئۆمرىدە ئۇنتۇلغۇسىز گۈزەل ئەسلىمىلەرنى قالدۇرىدۇ. ئەمما ماڭا ئوخشاش …

دادىلار بايرىمدا دادامنىڭ  نەسھەتى: غايىب بولغان مىڭلىغان ئۇيغۇر دادىلارنىڭ يۈرەك سۈزى Read More »